Зовиќ (Зович, Бзовик), Мариово е едно од најубавите и најпознатите села во Македонија. Се наоѓа во Општина Новаци, на околу 52 километри од Битола во т.н. Битолско Мариово. Селото е на надморска височина од околу 680 метри и е опкружено со високи планини, длабоки долини, стари камени куќи и прекрасна природа.
Село Зовиќ е особено познато по својот Камен мост, познат и како „Мостот од филмовите“ или „Филмски мост“. Селото е одлично место за љубителите на пешачење, рурален туризам, историја, стара архитектура, фотографирање и традиционална македонска култура.
Содржина
- За село Зовиќ
- Камениот мост – познатиот Мост од филмовите
- Црква „Свети Никола“
- Манастир „Свети Атанасиј“
- Ридот „Марта“
- Манастир Чебрен
- Етно-куќа и ресторан „Кај Мостот“
- Пчеларник Стојановски
- Кањонинг во Зовиќ
- Како да стигнете до Зовиќ
- Безбедност и совети за патување
За село Зовиќ
Денешното село Зовиќ не се наоѓа на местото каде што било старото село. Старото село било на околу 500 метри од денешното место, во пределот познат како Лениште (пред влезот во селото и патот кон Чебрен).
Според локалното предание, старото село било ограбено и запалено во времето на Османлиското Царство. Поради тоа, жителите се преселиле на денешната локација и таму го основале селото Зовиќ.
Се верува дека името на селото потекнува од блискиот извор. Жителите на Лениште го нарекувале изворот „Бзовиќ“, според дрвото „боз“ „бозеј“, кое го имало околу изворот.
Според пописот од 1961 година, во Зовиќ живееле 388 луѓе. Денес, во селото постојано живеат помалку од 10 жители.
И покрај тоа што има мал број постојани жители, Зовиќ оживува во летните месеци, кога многу од поранешните жители се враќаат во своите домови, а воедно селото го посетуваат и туристи од Македонија и странство.
Традиционална селска на село Зовиќ е Митровден, на 8 ноември.
Камениот мост во Зовиќ – познатиот Мост од филмовите
- Координати: 41.118682, 21.717339 (Google maps…)
- Камениот мост се наоѓа на околу 300 метри од центарот на селото и до него може да се стигне пеш или со велосипед.
Најпозната знаменитост во село Зовиќ е Камениот мост, познат и како „Мостот од филмовите“.
Мостот е изграден од внимателно обработен камен и големи камени блокови. Има карактеристична форма со лак и е прилагоден на природниот терен. Ја премостува Градешка река и е еден од најкарактеристичните примери на традиционална камена архитектура во Македонија.
Веднаш до мостот се наоѓа стара камена воденица, која порано ја користеле жителите. Таа е изградена со традиционални материјали и техники, со камени ѕидови и покрив од камени плочи.
Во летните месеци, просторот околу Камениот мост е едно од омилените места за собирање на мештаните и посетителите.
Камениот мост, реката, старата воденица и околната природа го прават ова едно од најубавите места за фотографирање во Мариово.
Во близина на Камениот мост може да се види и стара фреска на која е прикажан Свети Ѓорѓи. Фреската е од 1925 година.
Црква „Свети Никола“
- Координати: 41.118477, 21.712505 (Google Maps…)
- Црквата „Свети Никола“ се наоѓа на околу 180 метри од центарот на село Зовиќ.
Црквата Св. Никола во село Зовиќ е изградена е во 1862 година. За време на Првата светска војна претрпела големи оштетувања. Во 1927 година била обновена.
Интересно е што при обновувањето на црквата, двајцата ктитори, односно побогати селани кои го финансирале обновувањето, се претставиле себеси како светци на камените плочи поставени над влезовите во црквата.
Во дворот на црквата се селските гробишта и неколку гробови на бугарски војници кои загинале во овој крај за време на Првата светска војна.
Овие гробови се редок пример на зачувани гробови на бугарската армија во Македонија, бидејќи повеќето биле уништени по војната. На дел од гробовите стои натпис „Падна за слободата на Македонија“, и анализирајќи го целосниот текст, може да се види дека овие луѓе потекнувале од различни делови на етничка Македонија. (Прочитајте повеќе на оваа тема…).
Манастир „Свети Атанасиј“
- Координати: 41.120787, 21.710952 (Google Maps…)
- Малиот манастир „Свети Атанасиј“ се наоѓа на околу 300 метри од центарот на Зовиќ, на ридот Марта. До него може да се стигне пеш, со велосипед и повисоко возило.
Малата еднокорабна црква, според историските податоци, била изградена во 17 век, од кога се претпоставува дека селото постои на ова место.
Една од најголемите вредности на манастирот е неговата убава местоположба. Од таму имате прекрасен поглед кон Мариово, Камениот мост и околните планини и долини.
Ридот „Марта“
Манастирот Св. Атанасиј е на ридот „Марта“, односно археолошки локалитет – некропола од железното време.
Локалитетот бил откриен во 1963 година. При археолошките истражувања биле пронајдени две големи и добро изградени гробници. Во едната имало украсен керамички сад, а во другата дел од железно копје.
Ридот Марта долго време го привлекувал вниманието на локалните жители и со него се поврзани различни мистични и митолошки приказни.
Името традиционално се поврзува со древниот култ на Марта, кој се поврзува со будењето на земјата и доаѓањето на пролетта.
Локалитетот дава интересен увид во праисториското наследство на Мариово и во заедниците кои живееле во овој регион пред повеќе од 2.500 години.
Манастир Чебрен
- Координати: 41.132511, 21.680148 (Google Maps…)
- До манастирот може да се стигне пеш, со велосипед, со 4х4 или друго теренско возило..
Манастирот Чебрен се наоѓа во прекрасна природна средина во срцето на Мариово, покрај Црна Река и во минатото бил еден од најпознатите манастири во Македонија.
Во манастирскиот комплекс се наоѓа малата црква „Свети Спас“, која потекнува од 15-16 век. Тука се наоѓа и поново обновената црква „Свети Димитриј“, чиј олтарен дел потекнува од 18 век.
Манастирот денес е напуштен и може да се рече дека единствено заживува за време на манастирската слава за време на празникот Ѓурѓовден.
Традиционална храна и сместување
Посетата на Зовиќ е можност да се проба традиционалната храна на Мариово и да се престојува во типична рурална средина.
Етно-куќа и ресторан „Кај Мостот“
Етно-куќата „Кај Мостот“ се наоѓа во центарот на селото. Тука посетителите имаат можност да пробаат традиционални мариовски јадења во автентична селска атмосфера
Објектот нуди и сместување за посетители, во нови и модерни апартмани.
- Телефон: +389 71 206 757
- E-mail: mitko.cebren@hotmail.com
- Facebook …
- Проверете цени и достапност…
Пчеларник Стојановски
Зовиќ и целото Мариово се погодни за пчеларство поради чистата природа, водата и воздухот. Благоја Стојановски од Зовиќ започнал да пчелари од своите 8 години, а денес произведува органски мед, кој е познат како еден од омилените производи и сувенири за посетителите на селото.
- Телефон: +389 78 424 261
- E-mail: marija_bt_90@hotmail.com
- Facebook …
- Веб страна…
Кањонинг во Зовиќ
Кањонингот во Зовиќ е авантуристичка активност во природата. Се одвива во дивиот и недопрен дел на Мариово, низ импресивниот кањон на реката Градешка.
Почетната точка на турата е историското село Зовиќ, познато по својот камен мост, кој се појавува во филмови на Милчо Манчевски.
Како да стигнете до Зовиќ
Зовиќ е поврзан со Битола со асфалтен пат во должина од 52 километри. До селото нема јавен превоз и посетителите најчесто доаѓаат со сопствено возило, со такси или со изнајмен автомобил.
Такси од Битола до Зовиќ чини приближно 20–30 евра во еден правец (цената може да биде различна во зависност од превозникот и условите).
Изајмувањето на возило од Битола е една од најдобрите варијанти за посетителите без сопствен превоз.
Безбедност и совети за патување
Мариово е оддалечен и ретко населен регион, па затоа посетителите треба добро да го испланираат патувањето.
Во селата нема брза помош, ургентен центар, лекар, медицинска амбуланта, аптека или друга постојана медицинска служба.
Исто така, во селата нема полициска станица, противпожарна служба, општински канцеларии или други слични јавни служби.
Броеви за итни случаи:
- 112 – Општ број за итни случаи
- 192 – Полиција
- 193 – Противпожарна и спасувачка служба
- 194 – Итна медицинска помош
За полициски прашања во овој регион одговорна е Полициската станица во Новаци: +389 47 282 122.
Во оддалечените места мобилниот сигнал може да биде слаб или да го нема, а на итните служби може да им треба подолго време за да стигнат.
Безбедност од шумски пожари
Во летните месеци може да биде забрането движењето низ шумите и природните подрачја поради опасност од шумски пожари.
Посетителите треба да ги почитуваат сите официјални забрани и ограничувања за пристап.
Самостојното движење низ оддалечени шумски подрачја може да биде опасно поради тешкиот терен, слабата комуникација и големата оддалеченост од итните служби.
Ако истражувате шумски предели, особено кога се оддалечувате од главните патишта и означените патеки, се препорачува да користите искусен локален водич.
Никогаш не палете оган и не правете активности што можат да предизвикаат пожар.
Ако забележите пожар или чад, оддалечете се од местото и јавете се на 112 кога ќе бидете на безбедно место.
