Сместен јужно од селото Калишта веднаш покрај брегот на Охридското Езеро, Калишкиот манастир „Рождество на Пресвета Богородица“ е едно од највпечатливите духовни и културно-историски места во Македонија.
Манастирот се наоѓа во прекрасен природен амбиент меѓу езерото и карпите. Неговата најголема особеност се пештерните цркви, изградени високо во карпите, кои на ова место му даваат посебна атмосфера.
Манастирскиот комплекс денес го сочинуваат повеќе објекти. Тука се наоѓаат главната црква „Рождество на Пресвета Богородица“, пештерната црква „Рождество на Пресвета Богородица“, црквата „Св. Петар и Павле“, пештерната црква „Св. Атанасиј“, параклисот „Св. Теодор Тирон“, манастирските конаци, трпезаријата, библиотеката и камбанаријата.
Покрај духовното значење, Калишкиот манастир е интересна дестинација и за посетители кои сакаат да ја запознаат историјата, традицијата и природните убавини на Охридското Езеро.
Особено живо е за време на празникот Мала Богородица (21 септември), кога во манастирот се одржува голем народен собор.
Пештерна црква „Рождество на Пресвета Богородица“
Една од најинтересните знаменитости во Калишкиот манастир е малата пештерна црква „Рождество на Пресвета Богородица“. Таа е сместена високо во карпите и е приспособена на природниот простор на пештерата.
Црквата најверојатно потекнува од 15 век и во минатото служела како место за молитва и повлекување на монасите. Околу неа некогаш постоеле монашки келии и други мали цркви.
Внатрешноста на пештерната црква е украсена со вредни фрески на кои се прикажани светци и библиски сцени. Меѓу позначајните се претставите на Богородица со Христос, Христовото Вознесение, Рождеството Христово, Крштевањето, Воскресението и Преображението.
Посебно внимание привлекуваат ликовите на Св. Кирил Солунски и Св. Климент Охридски, насликани на северниот ѕид.
Поради својата необична положба, старите фрески и погледот кон езерото, пештерната црква е едно од местата што не треба да се пропуштат при посетата на Калишта.
Црква „Рождество на Пресвета Богородица“
Главната манастирска црква е посветена на „Рождество на Пресвета Богородица“. Нејзините темели потекнуваат од 18 век, а црквата била обновена во 1977 година.
Во црквата се наоѓа познатата икона на Црната Богородица, за која е поврзана интересна локална легенда. Според преданието, за време на Втората светска војна иконата била фрлана во езерото во обид да биде уништена. Сепак, секогаш повторно се појавувала на брегот.
Впечатлив дел од црквата е и богато украсениот иконостас со дрвена резба, изработен од охридската тајфа на Наум Донев.
Црква „Св. Атанасиј“
Јужно од главниот манастирски комплекс, вградена во карпите, се наоѓа пештерната црква „Св. Атанасиј“.
Иако за неа нема многу зачувани пишувани податоци, фреските покажуваат дека црквата потекнува од 14 век.
Нејзината положба во природната карпа и старите фрески ја прават особено интересна за посетителите кои сакаат да откриваат помалку познати места околу Охридското Езеро.
Црква „Св. Петар и Павле“
Најновата црква во манастирскиот комплекс е посветена на Светите Петар и Павле.
Изградена е во 1990 година, а осветена на 8 мај 1997 година. Под црквата се наоѓа извор на вода, што дополнително ја збогатува природната и духовната атмосфера на ова место.
Параклис „Св. Теодор Тирон“
Во еден од манастирските конаци се наоѓа параклисот посветен на Свети Теодор Тирон. Изграден и живописан е во 2002 година.
Конакот и параклисот се наоѓаат под старите гранки на Калишкиот чинар, едно од препознатливите природни обележја во манастирскиот комплекс. Со својата старост и големина, чинарот му дава посебен изглед на централниот дел од манастирот.
Посета на Калишкиот манастир
Калишкиот манастир е место каде што се среќаваат историјата, духовноста и природата. Пештерните цркви, старите фрески, манастирските градби и прекрасната положба покрај Охридското Езеро го прават интересна станица за секој што го истражува Струшкиот крај.
Денес во манастирот и понатаму се одвива активен духовен живот како женски манастир. Комплексот има и посебно значење за Македонската православна црква, а новиот објект служи како резиденција на Архиепископијата.
Совет за посетители: одвојте време не само за главната црква, туку и за пештерните цркви. Токму тие му даваат на Калишкиот манастир уникатен карактер и се меѓу најинтересните места за откривање во овој дел од Охридското Езеро.
